Noodverlichting trappenhuis appartementen: veilig vluchten bij stroomuitval
Waarom noodverlichting in appartementencomplexen belangrijk is
In een appartementencomplex is het trappenhuis vaak de belangrijkste route om het gebouw te verlaten bij brand, rookontwikkeling of stroomuitval. Juist daarom is noodverlichting trappenhuis appartementen een belangrijk onderwerp voor VvE’s, beheerders, installateurs en gebouweigenaren. Wanneer de stroom uitvalt, moet de vluchtroute zichtbaar blijven en moeten aanwezige personen veilig kunnen lopen via gangen, trappenhuizen, bordessen en nooduitgangen. Een goed ontworpen noodverlichtingsinstallatie zorgt ervoor dat niveauverschillen zichtbaar blijven en dat bewoners het bouwwerk veilig kunnen verlaten.
Noodverlichting heeft in de basis twee functies: oriëntatie en vluchtrouteaanduiding. Oriëntatieverlichting, zoals vluchtwegverlichting, gaat aan bij stroomuitval en moet minimaal een uur blijven branden. Vluchtwegsignalering zorgt ervoor dat de uitgang en de juiste richting duidelijk worden aangegeven. Deze signalering met pictogrammen moet goed zichtbaar zijn en wordt in veel situaties continu ingeschakeld toegepast.
Is noodverlichting verplicht in een trappenhuis van een appartementencomplex?
Of noodverlichting verplicht is, hangt af van de gebruiksfunctie, de indeling van het woongebouw en de vluchtroutes. Bij appartementen gaat het vaak om een woonfunctie, maar in gemeenschappelijke ruimtes zoals gangen, trappenhuizen, bergingsgangen, parkeergarages en entrees kan noodverlichting nodig zijn. In sommige wooncomplexen is noodverlichting niet altijd wettelijk verplicht, maar zodra er sprake is van een beschermde vluchtroute, een besloten ruimte zonder voldoende natuurlijk licht of een ruimte waardoor een vluchtroute uit een verblijfsruimte voert, kunnen aanvullende eisen gelden.
In oudere teksten wordt vaak gezegd dat het Bouwbesluit staat dat noodverlichting nodig is in bepaalde situaties. Tegenwoordig wordt voor nieuwbouw en verbouw gekeken naar het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Bbl. Voor bestaande bouw kom je in de praktijk nog vaak verwijzingen naar het Bouwbesluit tegen. De kern blijft hetzelfde: een bouwwerk moet zodanig zijn ingericht dat het veilig kan worden gebruikt en verlaten.
Beschermde vluchtroute en gemeenschappelijke ruimtes
Een beschermde vluchtroute is een route die bewoners helpt om bij nood veilig weg te komen uit het gebouw. In appartementencomplexen loopt zo’n route vaak door een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, zoals een gang of trappenhuis. Ook een ruimte waardoor een vluchtroute uit een verblijfsruimte voert, kan vragen om adequate noodverlichting. Denk aan de route vanaf de woningdeur via de gemeenschappelijke gang naar het trappenhuis, de uitgang of het aansluitende terrein.
In gemeenschappelijke ruimtes is verlichting aanwezig tijdens normaal gebruik, maar bij het uitvallen van de stroom moet de verlichting gewaarborgd blijven. Bij onvoldoende verlichting zijn noodverlichtingsinstallaties verplicht of sterk aan te raden om veilige vluchtroutes te behouden. Dit geldt extra bij trappen, bochten, richtingsveranderingen, deuren, nooduitgangen en niveauverschillen. Armaturen moeten daarom bij elke trap en belangrijke richtingsverandering worden geplaatst, zodat de vloer, een tredevlak of een hellingbaan goed zichtbaar blijft.
Download het programma van eisen voor noodverlichting

Meer weten over de eisen van noodverlichting? Ontvang gratis ons handige programma van eisen.
- Altijd wet- en normconform
- Alles-in-één document
- Direct toepasbaar in de praktijk
- Gratis te downloaden
8 jaar accugarantie
Benieuwd waarom we 8 jaar garantie geven op onze accu’s?
Lees verder
10 jaar armatuurgarantie
Onze producten worden uitgebreid getest om te voldoen aan de hoogste eisen.
Lees verder
Welke lichtsterkte is nodig op een vluchtroute?
Noodverlichting moet voldoen aan NEN-EN 1838 voor lichtsterkte. Voor vluchtroutes wordt doorgaans uitgegaan van minimaal 1 lux op de vloer. Ook voor een op een tredevlak of een hellingbaan gemeten verlichtingssterkte geldt dat de route veilig herkenbaar moet blijven. Bij anti-paniekverlichting in grotere open ruimtes wordt minimaal 0,5 lux aangehouden. Zo blijft de looprichting duidelijk en kunnen bewoners zonder onnodige paniek naar een veilige uitgang.
In de praktijk wordt bij het ontwerp onderscheid gemaakt tussen vluchtwegverlichting, vluchtrouteaanduiding en anti-paniekverlichting. Vluchtwegverlichting verlicht de route zelf. Pictogrammen tonen de richting naar de uitgang. Anti-paniekverlichting helpt in grotere ruimtes om een vluchtroute te vinden. Voor appartementencomplexen zijn vooral trappenhuizen, gangen, parkeerkelders, entrees en bergingsgangen belangrijke aandachtspunten.
Kom je er even niet uit?
Vrijblijvend advies van een van onze specialisten!

Soorten noodverlichting in appartementencomplexen
Er zijn verschillende soorten noodverlichting die in appartementencomplexen gebruikt worden. Decentrale noodverlichting heeft per armatuur een eigen accu. Bij stroomuitval schakelt het armatuur zelfstandig over op noodbedrijf. Centrale noodverlichting werkt met een centrale voeding. Beide systemen kunnen geschikt zijn, afhankelijk van het gebouw, de toepassing, de gewenste controle en het onderhoudsconcept.
LED-armaturen zijn energiezuinig en betrouwbaar voor noodverlichting. Ze hebben een lange levensduur, gebruiken weinig stroom en zijn geschikt voor zowel nieuwbouw als renovatie. In trappenhuizen wordt vaak gekozen voor armaturen die voldoende licht geven op treden en bordessen. Voor de daadwerkelijke vluchtrouteaanduiding worden pictogrammen gebruikt die permanent zichtbaar zijn. Zo ontstaat een combinatie van verlichting en signalering die bewoners helpt bij veilig vluchten in noodsituaties.
Verantwoordelijkheid voor controle en onderhoud
De eigenaar of VvE is verantwoordelijk voor de noodverlichting in gemeenschappelijke delen van een appartementencomplex. De huurder is normaal gesproken niet verantwoordelijk voor installatie of onderhoud van de noodverlichting in deze gedeelde ruimtes. De beheerder of VvE moet zorgen dat de installatie wordt onderhouden, regelmatig wordt getest en dat eventuele storingen worden opgevolgd.
NEN-EN 50172 beschrijft eisen voor periodieke inspecties, functionele testen en beheer van noodverlichting. Jaarlijks onderhoud van noodverlichting is verplicht of noodzakelijk om aan te tonen dat de installatie betrouwbaar blijft. Daarbij horen controle van armaturen, accu’s, pictogrammen, brandduur en registratie. De wettelijke eisen schrijven ook logboekregistratie voor van onderhoud, testen, storingen en vervangingen.
Een moderne noodverlichtingsinstallatie kan voorzien zijn van automatische zelftests. Daarmee wordt regelmatig gecontroleerd of het armatuur, de accu en elektronica goed werken. Toch blijft adequaat onderhoud belangrijk. Noodverlichting moet jaarlijks gecontroleerd worden volgens NEN-EN 50172 en moet adequaat onderhouden worden om veilige vluchtroutes te behouden.
Famostar noodverlichting voor trappenhuizen in appartementen
Voor noodverlichting in trappenhuizen van appartementen is het belangrijk om te kiezen voor armaturen die passen bij de bouwkundige situatie. Een trappenhuis vraagt om voldoende licht op treden, bordessen en richtingsveranderingen. Ook moet de vluchtroute zichtbaar blijven wanneer de netspanning wegvalt. Famostar ontwikkelt noodverlichting voor dit soort toepassingen, met aandacht voor betrouwbare werking, eenvoudige montage en goed onderhoud.
Voor trappenhuizen en gangen is de O-Lux van Famostar een interessante oplossing. Dit armatuur combineert reguliere verlichting met volwaardige noodverlichting en is ontworpen voor verkeersruimtes waar veiligheid, comfort en uitstraling samenkomen. Dankzij een slimme lichtverdeling wordt verblinding beperkt en blijft het licht gericht op waar het nodig is. Daarmee is O-Lux geschikt voor trappenhuizen in woongebouwen, zorggebouwen, openbare gebouwen en andere situaties waar veilige vluchtroutes essentieel zijn.
Goede noodverlichting in appartementencomplexen begint met een juiste beoordeling van wet en regelgeving, de beschermde vluchtroute, de aanwezige personen en de toepassing van het gebouw. Daarna volgt de keuze voor passende armaturen, correcte montage en structureel onderhoud. Zo blijft het gebouw veilig, ook wanneer de stroom uitvalt.

Biocirculaire noodverlichting
Een duurzaam project
Famostar is bezig met het realiseren van een bio-circulair productportfolio. Na een succesvolle pilot met biocirculair polycarbonaat is de Nightlife is al helemaal over, nu volgen de Go! en de Celo.
Wil je meer weten over dit project?
Veelgestelde vragen
Led’s gaan langer mee dan tl buizen en ze zijn zuiniger. Al met al is led- veel duurzamer dan tl verlichting en heeft het een hoge lichtopbrengst. Sinds 1 juli 2019 is het een verplichting om tl te vervangen voor led. Dit geldt ook voor de noodverlichtingsarmaturen. Door de sterke accu kunnen we garanderen dat de lichtbron, als de netspanning uitvalt, minimaal een uur brandt. Door de levensduur van de sterke accu komen er minder accu’s in de afvalstroom terecht, wat weer duurzamer is.
Anti-paniekverlichting is vergelijkbaar met vluchtwegverlichting. Het zorgt ervoor dat de mensen in de gebouwen een plaats kunnen bereiken waar ze gebruik kunnen maken van de vluchtroute. De armatuur moet binnen 15 seconden aangaan als de netspanning uitvalt en het is essentieel dat het minimaal een uur blijft branden en de pictogrammen goed zichtbaar zijn. Anti-paniekverlichting brandt dus niet continu zoals bij vluchtrouteaanduiding wel het geval is. Ondanks dat deze verlichting het niet continu aan staat wordt het gebruik van led-verlichting ook hierbij aangeraden.
Noodverlichting is in veel situaties verplicht. De wettelijke vereisten voor hiervoor staan in hoofdstuk 6 van het besluit bouwwerken leefomgeving beschreven. Hierin staan de eisen vastgelegd waaraan noodverlichtingsarmaturen moeten voldoen. Dit is onderdeel van de wet en regelgeving. Het gebruik van de led armatuur draagt bij aan de lange levensduur van de armaturen. Het verplicht om de juiste pictogrammen te gebruiken die passen bij de vluchtweg waar de armatuur voor routeaanduiding hangt.
Wanneer de stroom uitvalt moet de lamp minimaal een uur branden. Het pictogram van een armatuur voor vluchtwegaanduiding moet altijd duidelijk zichtbaar zijn. De algemene eisen voor noodverlichting en de eisen voor de levensduur van de accu staan beschreven in het besluit bouwwerken leefomgeving, hoofdstuk 6.

SmartScan
Noodverlichting beheersysteem
Het SmartScan-systeem maakt gebruik van een betrouwbaar draadloos netwerk wat zorgt voor voordelen bij renovatie. Ook houdt het automatisch een logboek bij en geeft het updates over onderhoud van de armaturen.
Meer weten over dit systeem?
Vragen over onze producten?
Heb je een specifieke vraag over noodverlichting? Neem een kijkje op onze kennisbank. Deze staat vol handige artikelen over de verschillende soorten, noodverlichtingseisen en over het monteren, inspecteren en onderhouden van noodverlichting.

Het Amadeus Lyceum in Vleuten kiest voor noodverlichting met SmartScan
Het Amadeus Lyceum in Vleuten wilde graag zo min mogelijk verstoring van de lessen voor onderhoud van de noodverlichting en een zeer betrouwbare en altijd goed functionerende noodverlichtingsinstallatie. De projectleider heeft hiervoor noodverlichting met SmartScan van Famostar aangeraden. SmartScan zorgt voor goed te plannen en efficiënt onderhoud van de noodverlichtingsinstallatie. Bij meerdere locaties kan alle noodverlichting vanaf één plek gemonitord worden.









